تهاتر و قوانین مربوط به آن

معاملات انسان در طول تاریخ و در کشورهای مختلف قوانین متفاوتی داشته است. اگرچه خود معامله همیشه بین انسان ها رواج داشته اما این که این معاملات به چه نحوی انجام شود و در صورت اختلاف چگونه آن را برطرف کرد می تواند متفاوت باشد. یکی از روش های انجام معامله تهاتر است. تهاتر واژه ای است که عوام کمتر از آن استفاده می کنند و بیشتر در مجامع حقوقی و معاملات بین کشورها رواج دارد. اما تهاتر روش ساده ای برای معاملات است که بسیاری بدون آن که نام حقوقی آن را بدانند به انجام آن دست می زنند. در طی این مقاله قصد داریم تا تهاتر را ابتدا تعریف کرده و سپس قوانین مربوبط به آن را به صورت اجمالی مورد بررسی قرار دهیم.

تهاتر چیست؟

معمولا خرید و فروش شاید اولین مفهومی باشد که پس از شنیدن واژه معامله به ذهن ما خطور می کند. اما تهاتر نیز از انواع معامله است که به صورت گسترده ای بین افراد و سازمان ها و همینطور کشور ها رواج دارد. برای اینکه تهاتر را بهتر درک کنیم شاید ذکر یک مثال مفید باشد. فرض کنید که فردی مبلغ 50 میلیون تومان از شما بابت معامله ای طلبکار باشد. در طی معامله ی دیگری همان فرد مبلغ 50 میلیون تومان به شما بدهکار می شود. در این جا خیلی طبیعی و عاقلانه است که این مبالغ به صورت خودکار تسویه شده و حساب بین دو طرف صفر شود. همین مثال ساده دقیقا معنای واژه تهاتر است.

مطالب مرتبط :طرح توجیهی و چگونه کارکرد آن

در مثال دیگری سازمانی جهت خرید برنج برای اعضای خود اقدام می کند. طی این خرید میزان مشخصی باید به فروشنده پرداخت شود. اما سازمان مذکور به جای پرداخت نقدی حساب خود، از خدمات آن سازمان استفاده کرده و به میزان مبلغ برنج فروشنده را از خدمات خود بهره مند می سازد. این جا نیز تهاتر صورت گرفته است. اما به صورت حقوقی تهاتر سقوط بدهی طرفین به علت برابر شدن بدهی تعریف می شود.

تهاتر ملک چیست؟

بنابر تعریف تهاتر افراد می توانند ملکی را مورد معامله قرار دهند اما برای تسویه مبلغ آن به جای اینکه مبلغ پولی رد و بدل شود فروشنده ملکی دیگر را به همان قیمت از خریدار دریافت نماید. به بیان ساده تر طرفین دو ملک را با هم معاوضه می کنند. اینکه آیا این دو ملک هم قیمت هستند ابتدا باید مورد کارشناسی بی طرفانه قرار گیرد. اما در هر صورت توافق کتبی و شفاهی بین طرفین ملاک خواهد بود. البته شایان به ذکر است که قیمت دو ملک لزوما نیازی نیست کاملا برابر باشد. اگر یکی از این دو ملک ارزش بالاتری داشته باشد نیز تهاتر می تواند انجام شود. فقط نیاز است که بعد از کارشناسی دقیق و بی طرفانه تفاوت ارزش این دو ملک به صورت نقدی و یا حتی تهاتر پرداخت شود.

 

اگر قصد خرید مصالح ساختمانی با ضمانت مرغوبیت و قیمت مناسب  را دارید به این لینک مراجعه نمائید 

 

مزایای تهاتر چیست؟

اولین مزیت معامله به صورت تهاتر سرعت انجام آن است. برای مثال اگر فردی قصد داشته باشد ملک خود را در شهری به فروش رسانده و ملک مشابهی در شهر دیگری خریداری کند به جای این که ابتدا یک بار ملک خود را بفروشد و سپس ملک دیگری را خریداری کند، می تواند به راحتی ملک خود را با ملک دیگری تهاتر نماید.
مزیت دیگر تهاتر به قوانین مالیاتی کشور مورد نظر باز می گردد. در برخی کشورها با انجام تهاتر می توان از مالیات خرید و فروش معاف بود و یا اینکه میزان کمتری پرداخت کرد. البته این مورد کاملا به قوانین کشور و یا ایالت مورد نظر باز می گردد. اگر تهاتر ملک و یا هر کالای دیگری بین دو کشور متفاوت انجام می شود حتما باید با مشاور یا وکیل مطلع مشورت صورت پذیرد تا علاوه بر امکانسنجی تهاتر از مشکلات مالیاتی آن نیز مطلع شد.
با انجام تهاتر می توان از مشکلات واسطه گری و هزینه های مرتبط با آن تا حد زیادی دوری جست. گاها انجام تهاتر علی الخصوص در زمینه املاک می تواند از نظر مالی مقرون به صرفه باشد.

انواع تهاتر چیست؟

تهاتر خود با توجه به نحوه اجرا و قوانین مربوط به آن به چند دسته تقسیم می شود:

 

تهاتر قهری

 تهاتر قهری به گونه ای از تهاتر اطلاق می شود که طرفین معاملات زیادی با یکدیگر داشته و مبالغ متفاوتی را بستانکار و یا بدهکار هستند. مجموعه این مبالغ می تواند مورد تهاتر قرار گیرد. در این نوع تهاتر از لحاظ قانونی نیازی به رضایت هر دو طرف نیست. به این معنا که هر یک از طرفین می تواند نسبت به طلب بستانکاری خود از حساب طرف مقابل اقدام نماید. در صورت وجود شرایط قهری حساب طرفین به صورت خودکار صفر می شود. البته برای اینکه تهاتر قهری اجرا شود باید شرایط زیر حاصل شده باشد:

مبلغ بدهی طرفین یکسان باشد.
جنس دین طرفین یکسان باشد.
زمان پرداخت دیون طرفین یکسان باشد.
دین یکی از طرفین مشمول گذر زمان نشده باشد.

تهاتر قراردادی

 اگر شرایط تهاتر قهری وجود نداشته باشد و بدهی طرفین به یکدیگر به گونه ای باشد که به راحتی قابل محاسبه نیست، می توان از تهاتر قراردادی استفاده کرد. طی تهاتر قراردادی طرفین بعد از انجام مشاورات لازم نسبت به چگونگی و کم و کیف تهاتر مذاکره کرده و به توافق می رسند.

تهاتر قضایی

 اگر شرایط تهاتر قهری وجود نداشته باشد و طرفین نیز نتوانند جهت انجام تهاتر قراردادی با یکدیگر به توافق لازم برسند یکی یا هر دو طرف می توانند با مراجعه به دادگاه برای انجام تهاتر قضایی اقدام کنند. دادگاه پس از انجام مطالعات کارشناسی و بررسی پرونده نسبت به حکم تهاتر قضایی اقدام می کند.

سخن آخر

در طی این مقاله توضیحاتی اجمالی در مورد تهاتر و قوانین مربوط به آن ارائه دادیم. تهاتر واژه ای حقوقی است که در محافل حقوقی و تجاری به کار می رود اما عمل تهاتر در معاملات سال های سال است که توسط طرفین معامله انجام می شود حتی اگر با واژه حقوقی آن آشنایی نداشته باشند. آشنایی اندک با حقوق پیرامون تهاتر می تواند در انجام معاملات کمک کننده باشد. اما بهتر است در معاملات حال چه به صورت و خرید و فروش و چه به صورت تهاتر از مشاوره تخصصی بهره مند شد.