فلز سرب و کاربردهای صنعتی آن

سرب فلزی نرم است که چگالی بسیار بالایی دارد از این جهت معمولا سرب را به عنوان فلزی سنگین می شناسند. سرب با عدد اتمی 82 عنصری بسیار سمی است که در صورت مجاورت مداوم با بدن می تواند به مسمومیت و حتی سرطان منجر شود. همچنین درجه ذوب پایینی دارد . از این جهت شکل پذیری بسیار مناسبی را نیز در اختیار صنعتگران قرار می دهد.

یکی از ویژگی های بارز سرب عدم عبور دهی اشعه از خود است. از این جهت از این فلز به صورت گسترده ای برای محافظت در برابر اشعه های خطرناک استفاده می شود. البته به علت خطرناک بودن این فلز در سال های اخیر سعی شده است تا استفاده از آن به دلایل زیست محیطی محدود شود. در طی این مقاله سعی خواهیم کرد تا بعد از توضیحات مختصری در رابطه با فلز سرب کاربردهای گوناگون آن را در صنعت مورد بررسی و ارزیابی قرار دهیم.

سرب چگونه استحصال می شود؟

معمولا سرب را از سرب معدنی یا به اصطلاح گالن استحصال می کنند. این کانی که که گاها به اسم سنگ سرب نیز شناخته می شود ماده ای است که مانند کریستال با اشکال هندسی منظم تشکیل می شود. برای به دست آوردن یا فرآوری سرب می بایست گالن را در کوره های بلند ذوب نمود. گالن نیز مانند سرب بسیار سمی است از این جهت باید در مجموعه های فرآوری سرب اقدامات ایمنی را به درستی رعایت نمود. معمولا بخش وسیعی از سرب همزمان با فلز روی به دست می آید. بازیافت سرب نیز بسیار معمول است. بسیاری از سربی که که استحصال می شود در واقع از بازیافت باتری خودروها به دست می آید.

 

اگر قصد خرید مصالح ساختمانی با ضمانت مرغوبیت و قیمت مناسب  را دارید به این لینک مراجعه نمائید

 

کاربردهای صنعتی سرب چیست؟

سرب به صورت گسترده ای در ساخت باتری های ماشین، کابل،ماشین آلات،کشتی سازی، لامپ و حفاظ اشعه های خطرناک کاربرد دارد.

مطالب مرتبط : استخراج روی و کاربردهای آن در صنعت

باتری خودرو

 احتمالا بیشترین کاربرد سرب در ساخت باتری خودرو است. همانطور که اشاره شد بخش اعظمی از سرب نیز از طریق بازیافت باتری خودرو استحصال می شود. به طور میانگین 80 درصد سرب مورد استفاده در صنایع نهایت سر از باتری های خودرو در می آورد. باتری های مورد استفاده در کشتی، موتورسیکلت، قطار،تراکنور و… نیز وابسته به سرب هستند.

غلاف کابل

 یکی از کاربردهای سرب استفاده از آن برای ساخت غلاف کابل های الکتریکی و الکترونیکی است. این ماده به علت عایق بودن در برابر اشعه بسیار برای این منظور مناسب به نظر می رسد. اما متاسفانه به علت سمی بودن این ماده کاربرد آن در ساخت غلاف کابل در سال های اخیر بسیار محدود شده است.

ساخت آلیاژ

 از سرب برای ساخت آلیاژ های مورد نیاز صنعت مانند آلیاژ قلع استفاده می شود. استفاده از سرب در قلع مورد استفاده در صنایع الکترونیک بسیار مرسوم است. سرب باعث می شود که مقاومت قلع در برابر شکستگی و قطعی بالا رود.

ساخت کشتی

 از آن جایی که سرب فلزی است که در برابر زنگ زدگی بسیار مقاوم است از آن می توان در ساخت کشتی بهره برد. همچنین سرب به صورت ورق های ضخیم جهت محافظت از فلزهای مورد استفاده در کشتی نیز استفاده می شود.

اکسید سرب

 از اکسید سرب در ساخت باتری های اسیدی-سربی استفاده می شود. همچنین از سرب در عامل ولکانیزاسیون لاستیک، شفاف کننده های کریستال، شیشه ضد اشعه، رنگ و روکش های صنعتی بهره برده می شود.

مطالب مرتبط :مس، معدن مس و کاربردهای آن در صنایع

کاربردهای پزشکی- صنعت

از آن جایی که سرب در مقابل اشعه های مضر و قوی مانند اشعه ایکس مقاومت دارد می توان در محیط های پزشکی و صنعتی که ممکن است چنین اشعه هایی تابش داشته باشند برای محاظت از پرسنل از آن استفاده کرد. این محیط ها می تواند شامل نیروگاه ها، بیمارستان ها، خطوط انتقال فشار قوی، هوافضا و … باشد.

سخن آخر

سرب با این که ماده ای سمی است خصوصیاتی دارد که آن را تبدیل به گزینه بسیار مناسبی برای برخی از صنایع می نماید. با این حال در سال های اخیر علی الخصوص در کشورهای اروپایی سعی شده است تا نیاز انسان به این ماده کم شده و مواد دیگر را جایگزین نمایند. اما همچنان سرب جایگاه ویژه خود را در صنعت حفظ نموده و دور نمایی از حذف آن دیده نمی شود.

سرب یکی از فلزاتی است که هزاران سال است  مورد استفاده بشر است. به علت شکل پذیری و ظاهر زیبای این فلز در اروپا تا سال ها از آن به عنوان فلز تزئینی در ساخت کلیساها و بناهای با شکوه استفاده شده است. هم اکنون نیز به صورت میانگین سالانه 9 میلیون تن سرب در مجموعه های فرآوری آن تولید می شود و تقریبا همین میزان نیز از بازیافت این فلز به دست آمده، و در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.