دنبال کردن پروژه بزرگی که احتمالا سود سرشاری را برای مجموعه ما به همراه خواهد داشت می تواند بسیار هیجان انگیز باشد. اما از آن سو ترس از شکست پروژه ای به این بزرگی نیز می تواند بسیار جدی باشد. درست در همین شرایط است که طرح توجیهی می تواند بسیار کارگشا باشد. در طی این مقاله قصد بر آن داریم تا طرح توجیهی را تعریف نموده و چگونگی کارکرد آن را روی پروژ های گوناگون مورد ارزیابی قرار دهیم.
طرح توجیهی چیست؟
طرح توجیهی که گاهی از آن با نام ارزیابی توجیهی نیز یاد می شود برنامه ای است که می خواهد به این سوال پاسخ دهد که آیا طرح پروژه مورد نظر موفقیت آمیز خواهد بود یا خیر. در نهایت طرح توجیهی ارزیابی خواهد کرد که تا چه میزان انجام پروژه منطقی و به نفع مجموعه است.
طرح توجیهی به این دو پرسش پاسخ می دهد:
- آیا تیم انجام پروژه ابزار و توانایی به سرانجام رساندن پروژه را دارد؟
- آیا با در نظر گرفتن هزینه و زمان مورد نیاز برای پروژه انجام آن سود آور است؟
طرح های توجیهی در مورد پروژه های گران قیمتی که بخش بزرگی از سرمایه مجموعه را طلب می کنند بسیار اهمیت دارد. همچنین پروژه هایی که جایگاه مجموعه را در بازار تعیین می کنند نیز می بایست با طرح توجیهی قابل اتکایی شروع شوند. شاید مدیریت مجموعه نیازی نداشته باشد که خود راسا طرح توجیهی را پیش ببرد ولی آگاهی از چم و خم آن برای مدیریت می تواند بسیار راهگشا باشد. مدیر با آگاهی از زوایای گوناگون می تواند طرح توجیهی مناسب تری برای پیشبرد پروژه خود در اختیار داشته باشد.
مطالب مرتبط : تهاتر و قوانین مربوط به آن
طرح توجیهی در چه زمانی باید انجام شود؟
طرح توجیهی باید در زمانی انجام شود که طرح اولیه ارائه شده اما خود پروژه هنوز آغاز نگردیده باشد. مطالعات اولیه بخشی از طرح پروژه محسوب می گردد. طرح توجیهی می تواند به موارد زیر کمک کند:
- ارزیابی ابزارهای در اختیار مجموعه پیش از آغاز پروژه
- بررسی جایگزین های معقول پروژه در دست
- تنظیم اسناد مربوط به فواید انجام پروژه
- کسب اطلاعات کافی مبنی بر انجام و یا رد پروژه
در موارد زیر احتمالا نیازی به طرح توجیهی نیست:
- در زمانی که انجام پروژه و سودآوری آن قطعی است
- پروژه مشابه و موفقی در گذشته انجام شده است
- رقبا با انجام پروژه مشابهی به موفقیت دست یافته اند
- پروژه در حال بررسی کوچک و فاقد ریسک است
- تیم مسئول، طرح توجیهی برای پروژه مشابهی در ظرف سه سال گذشته انجام داده است
اگر قصد خرید مصالح ساختمانی با ضمانت مرغوبیت و قیمت مناسب را دارید به این لینک مراجعه نمائید
چهار عنصرعمده طرح توجیهی
عناصر چهارگانه طرح توجیهی
بسته به نوع پروژه، طرح توجیهی یک یا چند نوع ارزیابی را شامل می شود. بعد از ارزیابی های مورد نیاز و مثبت بودن نتایج همه آن ها می توان با قطعیت نتیجه گرفت که پروژه علاوه بر قابلیت اجرایی منفعت خوبی را در پی خواهد داشت. از این جهت مدیر می تواند با فراغ بال نسبت به شروع انجام پروژه اقدام نماید.
ارزیابی تکنیکی
ارزیابی تکنیکی پروژه مرحله ای است که انجام پذیری پروژه را از نظر تکنیکی بررسی می نماید. این ارزیابی مشخص می کند که آیا تیم پروژه دارای ابزار مورد نیاز است؟ آیا اعضای تیم دانش و مهارت کافی را دارند؟ و آیا از نظر تکنیکی انجام پروژه برای تیم قابل انجام است؟ برای مثال اگر پروژه نیاز به تولید 50 هزار کالا در ماه است ولی کارخانه توانایی تولید 30 هزار کالا در ماه را دارد، می توانیم نتیجه بگیریم که پروژه از لحاظ تکنیکی انجام پذیر نیست.
ارزیابی مالی
ارزیابی مالی نیز مقوله هزینه/ منفعت را مورد بررسی قرار می دهد. در این بخش بررسی می کنیم که در صورت انجام پروژه و قبول هزینه های آن می توان به سود دهی رسید یا خیر. البته سوددهی همیشه مالی نیست گاهی هدف از انجام پروژه دست یابی به هدفی غیر از منافع مالی است که در طرح توجیهی می بایست لحاظ شود.
ارزیابی بازار
در این بخش بازار هدف مورد ارزیابی قرار می گیرد. آیا بازار آمادگی پروژه را داشته و می تواند آن را پذیرا باشد. در ارزیابی مالی عملکرد رقبا و محصولات تولیدی آن ها نیز بررسی می شود تا امکان فروش کالای تولیدی مجموعه مشخص شود.
ارزیابی عملیاتی
ارزیابی عملیاتی بررسی می کند که مجموعه توانایی به اتمام رساندن پروژه را داشته باشد. این خود شامل نیروی انسانی، توانایی فنی، ملاحظات قانونی و بودجه ای می شود. بعد از پایان بررسی عملیاتی تصمیم گرفته می شود که آیا مجموعه توانایی به پایان رساندن پروژه را دارد.
سخن آخر
در دنیای پر هیاهوی امروز که زندگی بسیار سریع تر از گذشته پیش می رود گاهی انجام پروژه های گوناگون بسیار مشکل و هراس آمیز به نظر می رسند. از این جهت اتخاذ تصمیمات بزرگ برای مدیران گاهی آنقدر مشکل است که می تواند آن ها را از انجام هر عملی باز دارد. اجرای یک طرح توجیهی خوب و بررسی درست و علمی می تواند تا حد زیادی از سردرگمی مدیران و در نهایت ضرر مجموعه ها جلوگیری به عمل آورد. طرح های توجیهی در این مسیر می توانند بسیار کمک کننده باشند. اما باید دقت کرد که طرح توجیهی متناسبی با پروژه انتخاب شود و در اجرای آن نیز دقت عمل لازم صورت پذیرد.
